STK’lar Çalışma Yaşamında Sosyal Diyalog Çalıştayında Bir Araya Geldi: Derneğimiz de Platform Ekonomisi Deneyimini Paylaştı
ILO Türkiye Ofisi’nin yürüttüğü “Çalışma Yaşamında Temel İlkeler ve Haklar Konusunda Sosyal Tarafların ve Sivil Toplumun Kapasitesinin Güçlendirilmesi Projesi” kapsamında düzenlenen “Çalışma Yaşamında Sivil Toplum Kuruluşları ve Örgütlenme Özgürlüğü” çalıştayı, 2 Ekim 2026 Cuma günü Ankara’da Florya Grand Hotel’de gerçekleştirildi. Çalışma yaşamı alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarından biri olarak çalıştaya katıldık.
Çalıştay, ILO Türkiye Ofisi Direktörü Yasser Hassan ve AB Türkiye Delegasyonu’ndan Jean Barbé’nin açılış konuşmalarıyla başladı. Açılışta, sivil toplum kuruluşlarının savunuculuk, araştırma, raporlama ve politika önerisi geliştirme gibi işlevlerle çalışma hakları alanında oynadığı role ve dijitalleşme, göç, iklim değişikliği ve yeni istihdam biçimlerinin çalışma yaşamını dönüştürdüğü bir dönemde STK kapasitesini güçlendirmenin önemine dikkat çekildi.
STK’ların Haritalanması
Çalıştayın ilk bölümünde Doç. Dr. Emirali Karadoğan, “Türkiye’de Çalışma Yaşamı Alanında Sivil Toplum Kuruluşlarının Haritalanması ve Kapasite Analizi” başlıklı araştırmanın ön bulgularını sundu. Sunumda, çalışma yaşamı alanında faaliyet gösteren STK’ların kapasitesinin yalnızca mali büyüklük veya çalışan sayısıyla değil; kurumsal yönetişim, bilgi üretimi, hedef gruplara erişim, savunuculuk ve politika etkileme becerisi, ağlar ve dijital hazırlık gibi çok boyutlu bir çerçeveyle değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı. Sunumun ardından yapılan yuvarlak masa oturumunda katılımcı STK temsilcileri, kendi kurumlarının karşılaştığı kapasite sorunlarına ve sahadan deneyimlerine dair değerlendirmelerini paylaştı.
İkiz Dönüşüm ve Örgütlenme Özgürlüğü
Öğleden sonraki bölümde Dr. Murat Özveri, “İkiz Dönüşüm Bağlamında Örgütlenme Özgürlüğü” başlıklı araştırmayı sundu. Sunumda, yeşil dönüşüm ile dijitalleşmenin birlikte yürütüldüğü “ikiz dönüşüm” sürecinin çalışma yaşamına yansımaları; özellikle dijital teknolojilerin işverenlere çalışanlar üzerinde kurduğu yoğun gözetim ve denetim imkânı ile bunun örgütlenme özgürlüğü üzerindeki etkileri ele alındı. Sunumda sağlık, platform/kurye çalışması, sivil toplum ve uzaktan çalışma gibi farklı sektörlerden somut saha bulgularına yer verildiği; teknolojinin hem bir denetim aracı hem de bazı çalışanlar için örgütlenme ve iletişim kolaylaştırıcısı olarak taşıdığı çelişkili role dikkat çekildiği aktarıldı.
Bu sunumun ardından gerçekleştirilen ikinci yuvarlak masa oturumunda platform ekonomisinde çalışan moto kuryelerin sahadaki deneyimini paylaştık. Kuryelerin uzun çalışma saatlerine, mesleğin yüksek risk taşıyan niteliğine ve parça başı ödeme sisteminin yarattığı gelir güvencesizliğine dikkat çektik. Dijitalleşmenin, dağınık ve kapalı olmayan bir ortamda çalışan kuryelerin örgütlenmesine dijital iletişim ağları gibi çeşitli imkânlar yarattığını vurgularken, aynı dijitalleşmenin çalışan haklarını iyiye doğru geliştirmediğini; tam tersine algoritmik yönetim ve sürekli konum takibi yoluyla kuryeler üzerindeki denetim ve baskıyı artırdığına işaret ettik.
Çalıştayda ortaya çıkan görüş ve bulguların, projenin nihai araştırma raporlarına yansıtılacağı belirtildi. Platform ekonomisinde çalışan kuryelerin örgütlenme hakkının ve sahadan gelen bilginin karar alma süreçlerine taşınması için bu tür istişare süreçlerinin takipçisi olmaya devam edeceğiz.